Hrânghlui fam taten,
Ram leh hnam \ha min hlân a;
|hang leh thar lung màwl vàngin,
Zonunkung a uai zo ta.

Mi din chhuah chhan chu an sum leh pai ngah vàng a ni a, keini din chhuah chhan erawh kan kawng kham vàng lek a ni \hin hi chu khuarèlah ngaiin mahni indah \ha pawh ni ila a âwm khawp mai. Mahse thluak aia pumpui a chak zâwk te, kan tum aia chàwn a ruh zâwk te, hnà aia chaw kan heh zâwk te tluk thova pawmawm lo lutuk chu mihring ni turin Pathianin leilungah vawi khat chauh min piantir a, damchhung rei lo têah chuan a \ha lam kawng eng emaw tala mi hriat hlawh ni ve tura thlan tui far khat chauh pawh kan hlân peih lo hi a ni âwm e. Natna hri \ihbaiawm tak anga Zoram \halaite min nâwktu changkanna suak chi hrang hrang pariat, ni lo pakua lek i’n irh baw hawk hawk teh ang.

1. Sap style-a infawh :
Mihring pumrua a \han ruala lo \hang ve zel chu chhia leh \ha hriat thiamna te, tisa châkna te hi a ni a. Information technology lama hmasawnna chak tak avangin \halaiten, khawvel pang lehlama chêngte tihdan, nawmchenna lam hawi te chu hmuin kan lo chîng zui thuai a. Chûng zînga pakhat chu kan ngaihsan Sapho dungthùla infawh ngàwng ngawng hi a ni âwm e. Infawh nachâng chu kan hre teh meuh mai, mahse ka chhung vawn uluk nachâng kan hria em le? Mi \henkhat chuan kan sahdah, khaini leh tiranga hmuam lai te kàwm chhuakin, kan bula bang ri fawk khawpin kan han paih per a, chumi hnua kan han infawp ve ngawr ngawr mai \hin hi chu septic tank-a liluh tluka tenawm, changkanna suak dik tak zu nia! Kan nula tam tak hâ, ba \awih keu ang sûng mai a la ni fo hian kan ngaihsan Korean film a \hazâwnga kan entawn lohzia a tihlan thu leh, kan mipate zînga emo hmêl lo lang sup sup hian homosexuality a la pun phah rinna min neihtir dân hi chu zêp tlat teh ang; a tûnlai kan ti miau si a!

2. Lusûn khawhar hla thiam loh leh kan nun:
Mizo lusûn khawhar hla pakhat pawh sak chhuah thiam hmaa nupui pasal neih nachâng hria, thi thei lo ni hauh si lo. Akon, Justine Bieber leh firehouse hla tlar khat pawh hmaih lova music rik ruala lo sak khalh zuah zuah thei, mitthi lumennaa ngawih chuh leh tlat \hin, khawlaia pir vah, zangkhai taka kal vah vah, In chhung chêt \ûlah erawh mawng rit \uih si kan tam khawp mai. Khawlaia koro ram \ha hmu ang maia ri chèl chùl \hin, mahni In chhungah erawh duh loh rài ang maia tûm leh bûr \hin \halaite zia, changkanna suak hi nu leh pa tân hian a eiawm mawh âwm teh e.

3. Hnam dang ngaihsan :
Mahni hnam \awng ngainêp phâk khawpa changkang, Mizo \awng thiam \ha \hum lo nih intihtheih nâna hmang a, \awng apianga hnam dang \awng zep zen, a \angkai huna thu awmze nei sawi thei leh chai si lo nih hi changkanna suak a ni. Mizo \hian neih aia vai \hian neih intithei tâwk vêla changkang, an chanchin hahîpa sawi hliam hliam \hin, mahse thla kaw hnu vela Mizo \hian neite aia pum lamin a lo ngeih fàl deuh pawha nuam tih zui viau aruanga naute pa hming sawi zak leh hle si hi ka hmu fo tawh asin!

4. Ei leh hnà :
Thil ei tui thei tak, hna erawh thawk tui thei rêng rêng lo hi kan awm \euh asin. Chutiang chu kan ni ve em le? Chaw chu thlan hluam hluam khawpa ei \hin, hna thawh huna hil leh bul si a awm theih viau! Chutiang kan lo nih ve hlauh chuan changkanna suak chuan min man ve mêk a ni ang.

5. Ngeizâwng leh ngaihsanzâwng :
Ngei apui kan ngah a, ei lohzâwng lah kan tilang nasa a, kan ngaihsanzâwng pawh kan tilang thiam nameuh mai. Kan hmuhsitzâwng leh zuamzâwng pawh a hriat khawp mai. Mahse chûng mite nun dãwm kãng zâwng chuan nge kan khawsak a, a tihnual leh tihniam zâwngin? Mi puitling chu a aia mi hnuaihnung leh a dawmkan ngai zâwkte laka a khawsak dânah thui tak a hriat theih asin. Mi chuanhnuaite biak chhawhchhi chin hi changkanna suak a ni. |umkhat chu mitthi lumen zànah tlêma huihphai deuh hi YMA hruaitu pakhatin a bâwl a, khuang a vuaktir a, mobile phone camera-in thla a laksak a, theihtawpa ringa a zài hnuah pawh a aia ringa zai turin a bâwl zêl a; rilru a tina duh khawp mai. A fapa ni se, khatiang khân midangin ti ve se a duh ka ring lo va; tûn thlengin khatia titu kha ka hmuh hniam phah lo thei lo.

6. Zuamawm tâwka changkãng :
Hnam dang hnâr beh leh tlereuh chi hrang hrang ùar nachâng hre khawpa changkãng, mobile handset chhuak thar leh man to ber ber nei thei, mahse top-up-na tur mahnia thawh chhuah ve tumna rilru pu hauh lo, hnam dang laka zuamawm tâwk leka changkang kan pung. Vai mu\ia-in chilthli tla zawih zawiha an thlir tâwk vêla inti-îtawm thiam, belte \awn beh ang luaha chàwn mawi lo ve tak chunga kekawrbùl, kekawrte û awrh chauh hàa Pathianni tlaia khawlaia intheh\hîl nuam ti pâwl pawh New Aizawl din tham zet chu kan nei ta ê!

7. Ruih nachâng hriat :
|hiante exam-a an pass \hat te, an taimak leh an invawn felna lam te entawn nachâng hre hauh si lovin, zu leh rim nei lo damdawi an ruih avanga ruih ve phêt tum, picnic, chaw ei khawm leh huauhuau a awm apianga eng thil emaw ruih kher tur emaw ti tlat, changkanna suak hriin a phùar beh mêk hi Mizo \halai zîngah kan tam ngawt mai. Rilru natna leh harsatna eng emaw tawna harh fima hmachhawn ngam lo mi dawihzep, ruih lungpuam hnua so lùng lùng \hin pawh YMA Section khatah hian eng emaw zat chu kan awm zêl a nih hi maw! Changkanna suakin min man mêk tih kan hrethiam si lo! A pawi teh e.

8. Simple Living High Thinking :
Kan nun kal zel hian Simple Thinking High Living tiin kan thlak zel a nih hi. Gauhati University-a Professor, Venkata Rao, Telegu hnam, Andhra Pradesh lam mi ni chung sia Assamese khawpui Gauhati-a ro hlua an ngaih theih khawp, silhfen man to lam buaipui lova mawlmang leh man tlâwm thei ang bera inthuam, mahnia khawnvartui stove hmanga eirawng inbawl chawpa buhfai, dãl leh alu emaw a ruala chhum pawlh eia lungawi êm êm nia an sawi \hin te kha thil man a sàn tawh chhuanlama hmanga hlawh tam ngiata iak iak keini Mizoho hmuh phâkah te hian rawn inlan zauh zauh se a duhawm ngawt mai. Keini zawngin, neih thinglung khâwngin silhfen thar apiang lei kan tum a, pûk chawp pawhin kan lèi belh zel a, chhungril lamah engteh vaka ropui ta lo chu chhiahhlawh chei ang maiin kan \hing ru tlat \hin a nih hi. Changkanna suak a va’n ni êm!

9. Ngaihsan tur dik hriat loh :
Ngaihsan tur dik ngaihsan nachâng hre lova ngaihnêp hle tur kan ngaisang leh vak si hi changkanna suak a ni. Karnataka State-a Chief Engineer hmasa ber, Sir M. Visveswaraya chuan electric êng a awm \hat hma khân zan lam thlenga sawrkar hna a thawh chhung chuan sawrkar khawnvar a chhi a, ama mimal thil a tih chuan a man chawi ngai, a mi mal khawnvar a chhi \hin an ti nia. |umkhat chu, programme pawimawha khuallian a nih dâwn avang leh thil ruahman lâwk ngai a awm avangin tûna kan MLA zînga pakhat, Pu TT Zothansânga hostel-ah ka lêng a. Eng emaw chen \hua thil pawimawh kan sawi dun hnuah an nau chu thingpui lum turin a ngen a. Mahse chini takngial pawh hnianghnarin zu nei lo amawle! A hnuah a bial chhunga hruaitute ka zawh chuan, ‘MLA fund bâkah a hlawh awm thei zawng zawngin zirtirtu leh thawktu indaih lohnaah a rawih belh a, ani hi chuan politics hi a hausak phah ve lo tawp ang,’ an lo ti thên a. A lak a\angin thingpui sen hâng no khat chauh tih loh, sum leh pai lamah dere pawh hlâwkna dawng mah suh ila ropui ka ti a, politician ka lo hriat dân pawh min thlaksak ta. Ani ang hi midang pawh an lo awm mial mah nâ le. 

Mizo mipui tam zâwk hi chu kan rilru hi a rethei lutuk a, kutdawh rilru puin sawrkâr pawh kan nâwk ngar ngar a. Duhtâwka a thàu kan sawh hnuah pawh a chek thlenga hâwp faitu-ah \an zêl kan tum a, zia lo tak a ni. Hausak hi chu a har a, sum neih phawt te a ngai a. Mahse rilru tihhausak erawh mi puitlingte nunphung a ni. Engkim neih vek chu a theih loh tluk a ni a, mahse mamawh ngah loh hi hausakna chu a ni ve mai bawk. Nih tur dik nih te, sawi tur dik sawi te, hriat tur dik hriat te, tih tur dik tih mai te, chhungkaw mil tâwka khawsak mai te hi kan ram leh hnam lo changkanna tur chu a ni si a.
Tual kan lènna sâng mah se,
Rual kan chhìnna awm si lo,
Chutin nun a tâwk lo ve;
Sual leh ât hnutiang chhawnin,
Raltiang i kai ve ang.
(For more please read a book of Lunglohtui. Feedback : 80145-32501)

chhuahchhawng duh tan source tarlan a tul ang